Lelystad centrum van onderzoek en validatie handsfree agrifood ecosysteem

In de omgeving van Lelystad ligt één van de grootste akkerbouwbedrijven van Nederland. Een akkerbouwbedrijf dat gangbare en biologische gewassen teelt en onderzoek doet voor bedrijven, overheid en andere instanties. We hebben het over het 1.000 hectare grote akkerbouwbedrijf van Wageningen Universiteit & Research (WUR), business unit Open teelten.

Van die 1.000 hectare is jaarlijks 700 tot 800 hectare in eigen gebruik en wordt de rest van het areaal verhuurd aan lokale akkerbouwers en bollentelers. Aan de Edelhertweg zit de hoofdlocatie van de WUR business unit Open teelten. De andere locatie aan de Elandweg is bekend door de Proeftuin voor Agroecologie en Technologie, waar onder meer onderzoek wordt gedaan naar duurzaam bodembeheer en gewasbescherming, strokenteelt en agroforestry. En waar ook jaarlijks de Biovelddag wordt georganiseerd. Daarnaast is in 2020 de Boerderij van de Toekomst gestart op deze locatie. Met een 20 hectare groot perceel waarop allerlei strategieën en maatregelen worden getest die bij kunnen dragen aan een toekomstbestendig landbouwsysteem. De Boerderij van de Toekomst ontvangt jaarlijks zo’n 3.000 bezoekers uit binnen- en buitenland, waaronder 1.000 tijdens de jaarlijkse Future Farming & Food Experience.

De locatie Lelystad is eveneens een ecosysteemlocatie voor data infrastructuur en test en validatie in de NXTGEN Hightech use case 19 handsfree agrifood ecosysteem. Wat betekent dat eigenlijk? Andries van der Meer, onderzoeker precisielandbouw bij WUR legt het allemaal uit.

Het beste van onderzoek en bedrijfsleven gecombineerd

“Binnen het project NXTGEN Hightech agrifood, dat loopt van 2023 tot en met 2029, werken onderzoeksinstituten en Nederlandse bedrijven samen om de technologieën en innovaties waar Nederland goed in is, verder door te ontwikkelen en op de kaart te zetten. Deze zogenoemde key technology innovaties worden gezamenlijk (door)ontwikkeld waarbij WUR tevens de taak heeft om de innovaties onafhankelijk te testen en te valideren. Ofwel, zijn ze echt zo innovatief en effectief als beoogd en wat betekent het voor de Nederlandse landbouwpraktijk”, geeft Andries van der Meer aan.

Het ecosysteemproject bestaat uit vier werkpakketten en activiteiten:
1. Verbinding en dialoog
2. Data en infrastructuur
3. Testen en validatie
4. Human capital

“Dankzij ons uitgebreide areaal, effectief 700 tot 800 hectare, kunnen wij hier heel veel praktijkproeven aanleggen om die testen en validatie vorm te geven. Een groot voordeel van de omvang en de aard van de proeflocatie is dat wij voldoende ruimte hebben om praktijkproeven te starten met een schone lei. Je wilt namelijk niet dat bijvoorbeeld een bemestingsproef van een aantal jaren geleden invloed heeft op een praktijkproef van dit jaar. Wij zorgen ervoor dat de historie van een perceel geen invloed heeft op vervolgonderzoeken. Daarnaast hebben mijn collega onderzoekers en ik een groot netwerk van akkerbouwers en andere agrariërs dankzij de vele workshops die wij organiseren. Onderdeel van het project is namelijk ook verbinding en dialoog. Hoe landen onderzoek en innovaties in de praktijk. Het ministerie van LVVN neemt namelijk mede op basis van wat hier gebeurt, beslissingen voor het vaststellen van toekomstig landbouwbeleid. Het is belangrijk dat dat beleid praktisch haalbaarheid en uitvoerbaar is. Eveneens onderdeel van de dialoog is het publiekelijk presenteren en samenvatten van de onderzoeksresultaten van NXTGEN Hightech.”

Van der Meer haalt ook nog een andere vorm van verbinding en dialoog aan. “Zo nuanceert collega Pieter de Wolf regelmatig onze onderzoeksresultaten in landelijke en landbouwmedia. Niet alles wat wij hier doen is zomaar ‘te kopiëren’ naar de praktijk.”

De kansen van robotisering

“Wat ook belangrijk en eveneens mooi is, is dat we de kans hebben om meer ervaring op te doen met robots en autonomie en de uitdagingen die daarbij horen. Voorbeelden van zulke uitdagingen zijn niet alleen het autonoom laten rijden van een voertuig maar ook de integratie met de huidige werktuigen. De keren dat een chauffeur nu tussentijdse afstellingen aan het werktuig doet, zullen later ook overgenomen moeten worden door slimme werktuigen. Niet alleen het voertuig, ook het werktuig moet slim worden. Bij onbemande autonome werkzaamheden komt er namelijk geen bestuurder of chauffeur meer aan te pas en vervalt diens controlerende taak. Denk ook aan de eisen en wensen waaraan een autonoom voertuig moet voldoen qua veiligheid en gebruiksgemak.”

Een voorbeeld van een robot op de Boerderij van de Toekomst is de Robotti van Agrointelli. Een lichtgewicht werktuigdrager die verschillende landbouwtaken kan uitvoeren op GPS-navigatie.

Een ander voorbeeld dat Van der Meer aanhaalt is elektrificatie van tractoren en machines. “Wij testen bijvoorbeeld elektrische tractoren. Om te bepalen hoeveel energie die voertuigen verbruiken in verhouding tot de gangbare alternatieven op brandstof, ontwikkelen we protocollen. En we integreren dus ook feedback van gebruikers tijdens workshops en andere bijeenkomsten. Is een elektrische trekker even goed in te stellen? Hoe zit het met het gebruiksgemak en is een elektrische trekker bruikbaar in de dagelijkse praktijk? WUR geeft hierin een onafhankelijke validatie om boeren een indruk te geven van de voor- en nadelen zijn van dergelijke systemen en hoe goed ze werken.”

Voorsorteren op datarevolutie

“Met het opzetten van een data-infrastructuur, een infrastructuur waarbij de akkerbouwer ‘in control’ is, sorteren we als het ware voor op de gaande en toekomstige datarevolutie. Inclusief de invloed en impact die kunstmatige intelligentie gaat hebben.”

“Concluderend kun je denk ik zeggen dat we op de ecosysteemlocatie in Lelystad in het kader van NXTGEN Hightech via co-innovatie de transitie naar handfree open teelten nastreven, faciliteren en mogelijk maken.”

Onderzoeker precisielandbouw